الشيخ رسول جعفريان
577
حيات فكرى و سياسى امامان شيعه ( ع ) ( فارسي )
مهدويت هستيم . همهء اينها نشانهء وجود زمينههاى كافى براى ادعاى اين امر در رواياتى است كه مذاهب مختلف اسلامى در اختيار داشته و دارند . اين روايات در جوامع حديثى شيعه فراوان بوده و در منابع اهل سنت هم به فراوانى يافت مىشود . « 1 » مسائل كلامى و جانشينى حضرت مهدى عليه السّلام عقايد كلامى شيعيان دربارهء جايگزينى امامى پس از امام ديگر ، نقش مهمى در تثبيت موقعيت امام جديد ايفا مىكرده است . اين عقايد كم و بيش در ميان شيعيان رسميت پيدا كرده و عدول از آنها پذيرفتنى نبوده است . دربارهء امامت حضرت مهدى عليه السّلام نيز بخشى از اين مسائل مطرح شد . گزارش نوبختى و اشعرى مبنى بر مسائلى كه اماميه دربارهء جانشينى آن حضرت مطرح كردند ، نمودارى است از ديدگاه كلامى آنها دربارهء امامت و جايگزينى امام بعدى در قرن سوم ، كه بعدها مبانى كلامى شيعه دربارهء امامت بر اساس همين ديدگاهها شكل گرفت . نوبختى ضمن بحث دربارهء فرقهء دوازدهم از فرق شيعه ، كه همان اماميه بودهاند به بخشى از اين مبانى به ترتيب زير اشاره مىكند : 1 - زمين نمىتواند خالى از حجّت باشد . 2 - پس از امام حسن و حسين عليهما السّلام امامت دو برادر امكان ندارد . 3 - اگر تنها دو نفر در روى زمين زندگى كنند ، حتما يكى از آن دو ، حجّت خدا خواهد بود . 4 - كسى كه امامت او ثابت نشده ، امامت فرزندان وى جايز نيست ؛ مثلا اسماعيل فرزند امام صادق عليه السّلام چون در زمان حيات پدر - بدون اين كه به امامت برسد - درگذشت ، فرزندش محمد نمىتواند مقام امامت را دارا باشد . سپس اضافه مىكند : مبانى فوق برگرفته از روايات صادقيين عليهما السّلام است كه كسى از شيعه در مقام رد يا انكار آن برنيامده و در صحّت طرق و اثبات و استحكام اسناد آن
--> ( 1 ) . مجموعهء دو جلدى كتاب « المهدى فى كتب اهل السنه » شامل آثارى است كه به نوعى حاوى اين قبيل احاديث است .